Serdivan ilçesi, Sakarya ilinin batı kesiminde yer alır ve Adapazarı kenti ile birleşik bir yerleşim alanı oluşturur. Yaklaşık 166.000 kişilik nüfusu ile Serdivan, yoğun bir kent içi ve çevresi trafiğine sahiptir. Sakarya ili genel olarak İstanbul–Ankara otoyolu üzerinde bulunduğu için Serdivan civarındaki kara yolları önemli bir transit güzergâhı niteliğindedir. Bu konumda sıkça karşılaşılan kaza ve arızalı araç durumlarında, araçların hızlı ve güvenli bir şekilde başka bir noktaya çekilmesi kritik bir ihtiyaç haline gelmektedir. Şehir merkezine yakın konumu nedeniyle Serdivan’da, oto kurtarma hizmetlerine günün her saatinde ulaşabilmek önem taşır.
Oto kurtarma, genellikle araçların arıza yapması veya kaza sonrası işlevsiz hale gelmesi durumunda devreye giren bir acil taşıma hizmetidir. Araç sahipleri, motor arızası, akü bitmesi, karoseri hasarı gibi sebeplerle yolda kaldıklarında oto kurtarma firmalarını arar. Bu hizmet, arızalı veya hasarlı aracın bulunduğu yerden uygun ekipmanla alınarak, sahibinin belirlediği servise veya güvenli bir alana nakledilmesini içerir. Örneğin ServisJet’in belirttiği gibi, yolda kalan araçlar özel donanımlı çekicilerle güvenle yüklenir ve istenilen hedefe taşınır. Oto kurtarma süreci, deneyimli operatörler ve hidrolik sistemli özel araçlarla yürütülür; bu sayede aracın zarar görmeden kaldırılması sağlanır.
Oto kurtarma hizmeti genellikle şu adımlarla gerçekleştirilir:
Çağrı ve Bilgi Toplanması: Araç sahibi, hizmet veren kuruluşun 7/24 destek hattını arayarak bulunduğu lokasyon, araç türü ve arıza/hasar durumu gibi bilgileri verir.
Ekip ve Ekipman Hazırlığı: Gelen bilgi doğrultusunda en uygun çekici türü belirlenir. Ağır vasıta, hafif araç veya motosiklet için gerekli araç (kayar platform, vinçli çekici vb.) hazır hale getirilir.
Olay Yerine Ulaşma ve Yükleme: Kurtarma ekibi GPS yönlendirmesiyle olay yerine gider. Araç güvenlik önlemleri alınarak kaldırıcılara yüklenir ve taşımaya hazır hale getirilir.
Taşıma ve Teslimat: Arıza/hasar gören araç, sahibinin belirttiği servise, otoparka veya güvenli alana götürülür. Bu aşamada trafik kuralları ve yük güvenliği titizlikle gözetilir.
Bu adımlar, kurtarma operatörleri tarafından hızlı bir şekilde koordine edilir; böylece servis talep eden sürücü, kısa sürede profesyonel yardım alır. Oto kurtarma firmalarının çoğu, 7/24 hizmete hazır ekipleriyle arıza ve kaza anlarında çağrı merkezlerinden gelecek taleplere anında müdahale eder.
Oto kurtarma sektöründe kullanılan çekici araçlar farklı tip ve özelliklerde olabilir. En sık tercih edilen başlıca çekici türleri şunlardır:
Çatallı (Forklift) Çekici: Araç altına yerleşen çatalları aracın altından geçirerek kaldıran çekici tipidir. Çatal mekanizmaları aracın altını destekleyerek güvenli bir şekilde taşıyabilir. Bu sayede hafif hasarlı araçlar sorunsuzca taşınır.
Tepeden (Ahtapot) Çekici: Genellikle dört adet çatal veya kemerle aracın tekerleklerine bağlanarak vinç yardımıyla aracın kaldırıldığı sistemdir. Polis araçlarında da gördüğümüz bu yöntemle, aracın dört bir yanından destek sağlanır. Bu tür çekiciler, araçları vinç vasıtasıyla kaldırıp kasasına yerleştirir.
Kayar Platform (Düz Yatak) Çekici: Sürülebilir araçlar için platformu eğimli hale getirip aracın kendi gücüyle platforma çıkmasını sağlayan çekicidir. Araç çalışmıyorsa vinç kullanılarak platforma alınır. Çok yönlü kullanım avantajı vardır; özellikle kamyonet ve otomobillerin taşınmasında sık tercih edilir.
Oto Transfer (Damperli) Çekici: Damperli kasa üzerinde bulunan vinç veya rampalarla araçları direk olarak yükleyen türdür. Hasarlı veya hasarsız araçları güvenli bir şekilde farklı iller arası veya şehir içi taşımalarda kullanılır.
Araç sahipleri genellikle aşağıdaki durumlarda oto kurtarma veya çekici hizmetine ihtiyaç duyar:
Ağır Arızalar: Motor, şanzıman veya elektronik sistem arızası gibi nedenlerle araç çalışamaz hale gelmişse; akü bitmesi, elektrik arızası veya arızalı mekanik parçalar aracın yolda kalmasına yol açar. Bu tür durumlarda aracın bulunduğu yerden çekilmesi gerekir.
Trafik Kazaları: Araç kaza sonucu hasar aldıysa, hasarlı araç kaza yerinden alınarak servise veya güvenli bir bölgeye taşınmalıdır. Özellikle ağır kazalarda aracı güvenli bölgeye ulaştırmak için vinçli kurtarıcılar kullanılır.
Yoldan Çıkma/Saplanma: Araç şarampole düşmüş, suya düşmüş veya çamura saplanmış olabilir. Böyle acil durumlarda özel vinçler ve kaldırma ekipmanları ile araç bulunduğu noktadan çıkarılarak daha güvenli bir noktaya taşınır.
Yol yardımı hizmeti ile oto kurtarma genellikle birbirine yakın terimler olsa da kapsamları farklıdır. Kısaca özetlemek gerekirse:
Yol Yardımı: Lastik değişimi, akü takviyesi, yakıt ikmali veya küçük tamiratlar gibi araçta basit müdahalelerin yapıldığı hizmettir. Amaç, aracın bulunduğu yerde onarımı gerçekleştirerek yola devamını sağlamaktır. Örneğin, patlayan lastiğin değiştirilmesi veya biten aküye takviye yapılması yol yardımı kapsamındadır.
Oto Kurtarma: Araç hareket edemeyecek kadar ciddi hasar aldığında ya da yolda güvenli bir şekilde müdahale edilemeyecek hale geldiğinde devreye giren taşıma hizmetidir. Bu hizmette araç, uygun çekici veya vinçli araçlarla bulunduğu yerden kaldırılarak güvenli bir noktaya, genellikle servise taşınır. Örneğin motor veya şanzıman arızası yaşayan bir araç ile kaza sonrası kullanılamaz hale gelen araç oto kurtarma ile taşınır.
Çekici ve kurtarma hizmetlerinin maliyeti; gidilecek mesafe, kurtarılan aracın tipi, müdahale zamanı (gündüz/gece) ve kaza/arıza türü gibi faktörlere bağlıdır. Genel olarak şehir içi kısa mesafelerde kilometre başına daha yüksek ücretlendirme yapılırken, uzun mesafede indirimli tarifeler uygulanabilir. Örneğin yaklaşık 15 km’lik şehir içi bir çekici yolculuğunda km başına ortalama 20 TL civarı ücret alınırken, 150 km’lik şehirlerarası bir taşımada km başı ortalama 10 TL’ye düşebilir (sektörel ortalamalardan türetilen değerler). Kesin fiyatlar için firmaların talep servisiyle görüşmek gereklidir.
Oto kurtarma operasyonlarında görev alan kişiler ve araçlar, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmalıdır. Karayolları Trafik Kanunu uyarınca, çekici (iş kamyonu) kullanan sürücülerin ehliyetinde G sınıfı sürücü belgesi şerhinin bulunması zorunludur. Ayrıca oto kurtarma işi yapan operatörlerin, Milli Eğitim Bakanlığı onaylı iş kamyonu operatörü sertifikası sahibi olması gerekir. Bu sertifika (Kod 105.41), operatörün özel çekici araçları güvenli ve verimli şekilde kullanabileceğini belgeleyen eğitim sonucunda verilir. Kanuna göre uygun belge ve sertifika olmadan araç kurtarma hizmeti sunmak yasaktır. Dolayısıyla, güvenilir bir oto kurtarma firmasını seçerken bu yasal şartları sağlamasına dikkat edilmelidir.